قالي يا قالين و فرش، نوعي گستردني بافته شده از اليافت پنبه، پشم و در بعضي موارد ابريشم است که معمولاً براي پوشش زمين به کار مي رود. از آنجا که قالي و فرش هميشه نقش هاي زيبا بر خود داشته اند، امروزه به جنبه تزئيني آن نيز توجه مي شود.در زبان پهلوي واژه هاي گوناگوني براي اشاره به انواع گستردني ها به کار برده مي شد؛ براي قالي نفيس از بَت يا بوپ، براي نمد و فرش از نمت استفاده مي شد و براي فرش و بستر از ويستَرگ استفاده مي شد که از ويستردن(wistardan)گرفته شده و در فارسي امروز، گستردن گفته مي شود.اما واژه ي قالي از نام شهري به نام قالين در ارمنستان (بخشي ازايران باستان) گرفته شده است. اين واژه با معني جديد از ترکي به فارسي راه يافته است.معناي «بوب» در لغتنامه دهخدا چنين آمده است:فرش و بساط خانه. . . فرشي که آن را انبوب نيز گويند. . . در ارمني، بوب و پهلوي، بوپ. در تاريخ طبري از ابوجعفر محمد بن جرير طبري (حدود266-310) و ترجمه و تأليف ابوعلي محمد بلعمي (325) واژه «بساط»مترادف فرش آمده است و آنجا که از فرش«بهارستان» سخن مي رود که در حمله اعراب به ايران از کاخ تيسفون به دست آمده است در معجم البلدان از ياقوت حموي (اوايل سده هفتم هجري قمري) چنين مي آيد: «بسطامي يافتند از ديبا، شصت ارش اندر شصت ارش». در نُزهَة القُلوب حمدالله مستوفي(750) از قول ابوعون صاحب کتاب الذيج چنين آمده است: «در قالي قلا فرشي بافته مي شود که آن را قالي نامند و قالي نسبت اختصاري است به شهر قالي قلا و قالي قلا شهري است در ارمنستان کبير. . . از عهد انوشيروان، هنوز ارمنستان به دست ايرانيان بود تا اسلام آمد.«ارمينياغس» يکي از مردم ارمنستان زمام حکومت را در دست گرفت. پس از وي زني به حکومت رسيد به نام «قالي» و
برچسب:
نویسنده: پویان هاشمی
تاريخ: شنبه
18 تير
1401 ساعت: 23:18